info@deqp.mail.go.th    02-298-5651
  
สำหรับผู้ดูแลระบบ   

บทความ

องค์ความรู้ทั่วไป > บทความ > รายละเอียด

 ไม่ระบุ ประเภทของฉลากสิ่งแวดล้อม   05 พฤษภาคม 2565    22    Admin

ฉลากสิ่งแวดล้อมประเภทที่ 1

          เป็นฉลากโดยสมัครใจที่ดําเนินการโดยหน่วยงานอิสระหรือหน่วยงานภาครัฐ มอบให้กับผลิตภัณฑ์ที่มีคุณสมบัติทางด้านสิ่งแวดล้อมตรงตามข้อกําหนดของผลิตภัณฑ์ที่องค์กรได้จัดทําขึ้นโดยพิจารณาจากวัฏจักรชีวิตของผลิตภัณฑ์ ฉลากสิ่งแวดล้อมจะมีลักษณะคล้ายคลึงกับฉลากผลิตภัณฑ์คือ มีการตั้งข้อกําหนดหรือเกณฑ์ขึ้นมาตามชนิดของผลิตภัณฑ์ อย่างไรก็ตาม เกณฑ์หรือข้อกําหนดที่ตั้งขึ้นมานั้นไม่ใช่เกณฑ์ที่ผลิตภัณฑ์ส่วนใหญ่สามารถปฏิบัติได้เช่นเดียวกับฉลากผลิตภัณฑ์ ข้อกําหนดผลิตภัณฑ์ของฉลากสิ่งแวดล้อมจะมีความเข้มงวดมากกว่า โดยมุ่งเน้นให้ส่วนหนึ่งของผลิตภัณฑ์ในตลาดสามารถปฏิบัติได้ เพื่อส่งเสริมให้มีการปรับปรุงเทคโนโลยีเพื่อลดผลกระทบสิ่งแวดล้อม และข้อกําหนดจะถูกทบทวนเป็นระยะโดยพิจารณาการเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยี ผลิตภัณฑ์ ตลาด และปัญหาสิ่งแวดล้อมนอกจากนี้ผู้ที่สนใจสามารถมีส่วนร่วมในการพัฒนาฉลาก สิ่งแวดล้อมของผลิตภัณฑ์และการบริการได้

          การกำหนดเกณฑ์

  • การคัดเลือกผลิตภัณฑ์ จะต้องพิจารณาถึงโอกาสในการปรับปรุงสิ่งแวดล้อมเป็นอันดับแรก รวมถึงความต้องการของผู้บริโภค ข้อมูลทางการตลาด ผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมของผลิตภัณฑ์กฎหมายหรือข้อบังคับ เป็นต้น ซึ่งผู้ผลิตและผู้จําหน่ายควรมีส่วนร่วมในขั้นตอนนี้
  • การกําหนดเกณฑ์ด้านสิ่งแวดล้อมของผลิตภัณฑ์ จะต้องพิจารณาข้อมูลทางเศรษฐศาสตร์ ข้อมูลด้านสิ่งแวดล้อม และเทคโนโลยี เมื่อคณะกรรมการมีความเห็นชอบในเกณฑ์ที่ได้จัดทําขึ้นเกณฑ์ที่ได้จะต้องนําเสนอให้สาธาณชนได้รับทราบและมีส่วนร่วมในการเสนอข้อคิดเห็น ก่อนที่จะทําการประกาศใช้เกณฑ์ดังกล่าวต่อไป

          ปัจจุบันมีองค์การที่ดําเนินงานรับรองฉลากประเภทที่ 1 มากกว่า 30 องค์การทั่วโลก ซึ่งเกณฑ์หรือข้อกําหนดของผลิตภัณฑ์อาจจะมีความแตกต่างกันในแต่ละประเทศขึ้นอยู่กับความสามารถทางเทคโนโลยี ตลาดของผู้บริโภค สําหรับโครงการฉลากสิ่งแวดล้อมประเภทที่ 1 ในประเทศไทย ได้แก่โครงการฉลากเขียว (Green Labelling Scheme) เริ่มดําเนินการมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2537 โดยสํานักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมและสถาบันสิ่งแวดล้อมไทย ปัจจุบันมีผลิตภัณฑ์ที่มีข้อกําหนดเสร็จสมบูรณ์แล้วพร้อมขอใช้ฉลากได้ทั้งสิ้น 29 ชนิด ผลิตภัณฑ์ เช่น หลอดฟลูออเรสเซนซ์ ตู้เย็น สี อิมัลชัน เครื่องสุขภัณฑ์ เครื่องปรับอากาศ กระดาษ เป็นต้น

 

ฉลากสิ่งแวดล้อมประเภทที่ 2

          เป็นฉลากที่ผู้ผลิต หรือผู้จําหน่ายแสดงที่ผลิตภัณฑ์ของตน เพื่อรับรองว่าผลิตภัณฑ์เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ฉลากประเภทนี้ไม่มีการกําหนดเกณฑ์หรือข้อกําหนดสําหรับผลิตภัณฑ์ แต่จะให้ข้อมูลที่ ถูกต้องและเชื่อถือได้แก่ผู้บริโภค วัตถุประสงค์ของฉลากคือ เพื่อให้มั่นใจว่าการใช้ฉลากแสดงการรับรองว่าเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมของผู้ที่ออกฉลากทุกรายนั้นเป็นไปในทางเดียวกัน ดังนั้นมาตรฐาน ISO 14021 จึงมีการกล่าวถึงนิยาม คําศัพท์ และการใช้สัญลักษณ์ต่าง ๆ รวมทั้งมีการกําหนดข้อกําหนดพิเศษสําหรับการรับรองผลิตภัณฑ์และการบริการในหัวข้อทางสิ่งแวดล้อมต่างๆ ดังนี้

  • ความสามารถในการย่อยสลาย (Compostable)
  • ความสามารถในการสลายตัว (Degradable)
  • การออกแบบให้สามารถแยกชิ้นส่วนได้ (Designed for diassembly)
  • ผลิตภัณฑ์ที่มีอายุการใช้งานนานขึ้น (Extended Life Product)
  • ปริมาณพลังงานที่นํากลับมาใช้ใหม่ (Recovered Energy)
  • ความสามารถเวียนกลับมาใช้ใหม่ได้ (Recyclable)
  • ปริมาณการเวียนกลับมาใช้ใหม่ (Recycled Content)
  • ความต้องการในการใช้พลังงานลดลง (Reduced Energy Consumption)
  • การใช้ทรัพยากรลดลง (Reduced Resource Use)
  • ความต้องการใช้น้ำลดลง (Reduced Water Consumption)
  • ความสามารถในการนํามาใช้ซ้ำได้ (Reusable)
  • ความสามารถในการบรรจุใหม่ได้ (Refillable)
  • การลดของเสีย (Waste Reduction)

          ส่วนสัญลักษณ์พิเศษที่กําหนดได้แก่ Mobius Loop ซึ่งใช้ในการรับรองปริมาณการเวียนกลับมาใช้ใหม่และความสามารถในการเวียนกลับมาใช้ใหม่

 

ฉลากสิ่งแวดล้อมประเภทที่ 3

          เป็นฉลากที่บอกถึงผลกระทบของผลิตภัณฑ์ต่อสิ่งแวดล้อม โดยมีการแสดงข้อมูลสิ่งแวดล้อมโดยรวม (Environmental Profile) ในรูปของตารางแสดงข้อมูลสิ่งแวดล้อมเชิงปริมาณซึ่งได้มาจากการประเมินวัฏจักรชีวิตของผลิตภัณฑ์ (Life Cycle Assessment, LCA) วัตถุประสงค์ในการจัดทำฉลากสิ่งแวดล้อมก็คือ เพื่อใช้ในการสื่อสารข้อมูลด้านสิ่งแวดล้อมให้กับผู้บริโภค เพื่อให้ผู้บริโภคเกิดความตระหนักด้านสิ่งแวดล้อม และตัดสินใจเลือกซื้อหรือใช้บริการที่มีผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมน้อยที่สุด และหากมีอุปสงค์หรือความต้องการซื้อสินค้าจากผู้บริโภคเพิ่มมากขึ้น ก็จะไปช่วยผลักดันให้มีการผลิตและจำหน่ายสินค้าที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมมากขึ้น และไปช่วยผลักดันให้เกิดตลาดของ Green Market และนำไปสู่การพัฒนาอย่างยั่งยืนได้ต่อไป 

ฉลากสิ่งแวดล้อมประเภทที่ 4  

เป็นฉลากที่เรียกว่า Single Issue คือชูประเด็นเดียว เช่นประหยัดพลังงานในคอมพิวเตอร์ ประหยัดพลังงานในเครื่องใช้ไฟฟ้า ที่เห็นผ่านตากันบ่อยๆ เช่น Energy Star บนอุปกรณ์คอมพิวเตอร์ หรือแม้แต่ฉลากประหยัดไฟฟ้าเบอร์ 5 ก็ถือว่าเป็นฉลากประเภทนี้ 

 

ที่มา : สถาบันสิ่งทอ และ สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม

 องค์ความรู้อื่นๆ

Copyright 2020 | กรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม